Artykuł ekspercki

Wolontariat pracowniczy ma twarz kobiety

6 września 2022
Artykuł został opublikowany w raporcie „Odpowiedzialny biznes w Polsce 2021. Dobre praktyki”.

W 2021 roku w Forum Odpowiedzialnego Biznesu wystartowaliśmy z projektem „Od akcyjnego zaangażowania do aktywnego obywatelstwa – rozwój wolontariatu pracowniczego w Polsce”. Skupiliśmy się w nim na tym, co od lat z powodzeniem realizujemy: wymianie wiedzy i dyskusjach wśród koordynatorów działań społecznych w firmach, przekuwaniu dobrych praktyk w szeroko dostępne publikacje. 

Nadchodzi fala koordynatorów

Przedsięwzięcie spotkało się z dużym zainteresowaniem i już pod koniec roku 2021, w połowie projektu, praktycznie o 100% przekroczyliśmy zakładaną liczbę uczestników. Ten wynik pokazuje, że rośnie zapotrzebowanie na osoby, które mają wiedzę na temat tego, jak dobrze zorganizować wolontariat pracowniczy. I co ważne – nie polega on tylko na rosnącym popycie ze strony pracodawców, ale także na podaży, coraz więcej osób świadomie wiąże z wolontariatem swoją przyszłość zawodową, poszukując wiedzy i informacji.

Cieszy nas to tym bardziej, że zdiagnozowane przez nas potrzeby są widoczne nie tylko w FOB, ale także w innych organizacjach. Akademia Rozwoju Filantropii w Polsce i BNP Paribas Bank Polska na rok 2022 przygotowują raport z badania dotyczącego wolontariatu pracowniczego przyszłości, a Social Impact Alliance for Central & Eastern Europe w szerokim partnerstwie, między innymi z naszą organizacją, przygotowuje przewodnik prawny dla organizatorów wolontariatu pracowniczego. Tylu merytorycznych działań wokół rozwoju wolontariatu pracowniczego w Polsce nie było przynajmniej od Europejskiego Roku Wolontariatu w roku 2011.

Różnorodność w wolontariacie pracowniczym

Przeszło dwustuosobowa grupa, która dotychczas zgłosiła się do naszego projektu, pozwala przynajmniej wstępnie przeanalizować, kim są ci, którzy chcą się rozwijać w zakresie zarządzania wolontariatem pracowniczym. I o ile na większości konferencji i szkoleń, gdzie spotykaliśmy się z aktywnymi koordynatorami, słyszeliśmy, że „wolontariat w Polsce ma twarz kobiety”, o tyle teraz mamy twarde dane potwierdzające to przekonanie. Aż 88% uczestników projektu to kobiety. Nie analizowaliśmy dokładnie, czym jest to spowodowane, ale pewną podpowiedzią może być fakt, że zgodnie z III Ogólnopolskimi Badaniami Wolontariatu Pracowniczego najczęściej zarządzanie wolontariatem pracowniczym skupione jest w działach komunikacji korporacyjnej (32%), CSR i HR (po 21%), które raczej są zdominowane przez pracowniczki. Dodatkowo, badanie wolontariatu GUS z 2016 roku pokazuje, że jeśli chodzi o samą aktywność wolontariacką w organizacjach lub instytucjach, to właśnie kobiety angażują się chętniej i poświęcają takim przedsięwzięciom więcej czasu.

Jeśli chcemy wykorzystać potencjał nie tylko pracowniczek, ale także pracowników, i wciągnąć ich w akcje, to potrzebujemy modeli, które przełamują stereotypy szeroko pojmowanych działań społecznych jako praktyk związanych z konkretną płcią. Będzie to z pożytkiem dla pracodawców. Część działań realizowanych w wolontariacie pracowniczym to przecież projekty poświęcone edukacji chociażby dzieci i młodzieży. Młodzi ludzie, widząc uczących ich wolontariuszy, także budują sobie obraz tego, kim jest taki wolontariusz i jakich działań się podejmuje. Chłopiec, widząc aktywnych społecznie mężczyzn, może mieć mniejsze opory przed samodzielnym zaangażowaniem się w wolontariat i przełamać stereotyp, że „uczenie to dziewczyńskie zajęcie”. Kwestie edukacyjne to tylko jeden przykład, ale takich stereotypów w działaniach dotyczących także opieki, wsparcia socjalnego, kultury czy środowiska mamy do przełamania jeszcze wiele.

Pomożemy twoim koordynatorom

Nasz projekt trwa do końca 2022 roku. W jego ramach organizujemy webinaria i konsultacje online. Wydajemy też comiesięczną prasówkę z najważniejszymi informacjami ze świata wolontariatu oraz publikacje. Pierwsza z nich „E-wolontariat i narzędzia cyfrowe w wolontariacie pracowniczym” ukazała się w grudniu 2021 roku. Uczestnicy otrzymują także dostęp do e-learningu oraz do nagrań ze wszystkich już zrealizowanych webinariów i podsumowań z konsultacji. Zachęcamy do proponowania uczestnictwa w tych działaniach pracowniczkom i pracownikom. Wolontariat pracowniczy to temat, który będzie się rozwijał, a pracownicy, którzy potrafi ą się w nim poruszać i nim zarządzać, mogą być w niedalekiej przyszłości na wagę złota.

Zachęcamy też do spojrzenia na przyszłych i obecnych koordynatorów przez pryzmat różnorodności, budowania ról oraz wzorców dla twoich pracowników – wolontariuszy i odbiorców takiego wolontariatu, ale też szerzej – całego społeczeństwa. Aż cisną się na usta słowa przeboju Danuty Rinn „Gdzie ci mężczyźni na miarę czasów, gdzie te chłopy?”, do którego słowa napisał Jan Pietrzak.

Projekt „Od akcyjnego zaangażowania do aktywnego obywatelstwa – rozwój wolontariatu pracowniczego w Polsce” finansowany jest ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021–2030. Szczegóły dotyczące projektu dostępne są na stronie odpowiedzialnybiznes.pl/wolontariat.

Autorzy

Karol Krzyczkowski

Karol Krzyczkowski

W Forum Odpowiedzialnego Biznesu ekspert w dziedzinie wolontariatu, w tym wolontariatu pracowniczego. Menedżer projektów, trener, administrator serwisów internetowych, realizator transmisji na żywo w mediach społecznościowych. Animator grupy koordynatorów wolontariatu pracowniczego firm partnerskich FOB.

Od 2004 związany zawodowo z trzecim sektorem. Przez ponad 10 lat pracował z Centrami Wolontariatu w Kielcach, Warszawie i Gdańsku, oraz jako wolny strzelec z różnymi innymi inicjatywami społecznymi.

Absolwent Szkoły Liderów Organizacji Pozarządowych (Fundacja Szkoła Liderów, 2007), Szkoły Inicjatyw Strażniczych (SLLGO – obecnie Sieć Obywatelska Watchdog Polska, 2008).

W latach 2012-13, jako pracownik Centrum Wolontariatu w Warszawie współtworzył pierwsze pilotażowe wdrożenie wolontariatu długoterminowego w Polsce. Jego praca polegała na stworzeniu zasad programu i konkursu grantowego dofinansowującego pobyt wolontariuszy. Projekt był dofinansowany w ramach Komponentu Wolontariatu Długoterminowego PO FIO jako jeden z 3 pilotaży w Polsce, a w wyniku oceny merytorycznej wniosków otrzymał najwyższą liczbę punktów od ekspertów.

Biega w maratonach, lubi wegetariańską kuchnię, kolekcjonuje polskie komiksy. Od listopada 2015 realizuje się również jako tata.