Chronić oceany, morza i zasoby morskie oraz wykorzystywać je w sposób zrównoważony. O SDG14 w kampanii #5latSDGs

1 października 2020

Dotyczy firmy: Carrefour Polska, Jeronimo Martins Polska,

Oceany zajmują 71% powierzchni Ziemi. Kształtują klimat oraz mają istotny wpływ na jego zmiany absorbując, magazynując i przenosząc ciepło, węgiel i wodę. Oceany są źródłem życia na Ziemi i warunkują o jego różnorodności. Ryby i owoce morza stanowią źródło białka dla ponad 3 mld ludzi na całym świecie. Kilkaset milionów jest ekonomicznie uzależnione od gospodarki rybackiej. Dobrobyt środowiskowy, społeczny i ekonomiczny człowieka, nierozerwalnie związany jest ze zdrowiem mórz i oceanów. W tej odsłonie kampanii #5latSDGs piszemy o czternastym z Celów Zrównoważonego Rozwoju ONZ. Kampania towarzyszy 8. Targom CSR online, które rozpoczną się 5 października. Strona wydarzenia: Odpowiedzialnybiznes.pl/TargiCSR.

Mimo wiedzy na temat oceanów i świadomości zagrożenia, ludzie od wieków nierozważnie wykorzystują ich zasoby i zanieczyszczają je. Zaburzają w ten sposób działania największego siedliska życia na Ziemi, a pośrednio również ekosystemów lądowych. Eksploatacja na tym poziomie nie może być zrównoważona, dlatego w ramach Agendy 2030, opublikowanej przez ONZ, wzywa się do ich ochrony i zrównoważonego gospodarowania.

Zanieczyszczenie

14.3  Zminimalizować skutki zakwaszenia oceanów, w tym poprzez wzmocnioną współpracę naukową na wszystkich szczeblach.

Od początku rewolucji przemysłowej poziom kwasowości oceanów wzrósł o 26%. Jest to spowodowane przez ogromnej ilości wchłanianego przez nie dwutlenku węgla. Wpływa to na organizmy je zamieszkujące, które zmuszone są do zużywania większych ilości energii, aby zachować prawidłowe pH. 

Zakwaszanie oceanów mimo, że nie doprowadzi do wymarcia wszystkich populacji, to może zredukować ich zdolność do wzrostu i odbudowy strat. Co z kolei zagrozi płynnym dostawom dóbr i usług w społecznościach, których gospodarka jest uzależniona od zasobów oceanu.

Innym problemem związanym z oceanami i morzami są ogromne ilości odpadów jakie do nich co roku trafiają – 8 milionów ton  plastikowych odpadów, z czego 236 tysięcy ton stanowi mikroplastik. Jest to ilość równa masie zawartości śmieciarki, wyrzucana do morza co minutę. 

W 2014 roku stosunek masowy ilości plastików w morzach i oceanach do ryb wynosił 1:5, a do 2050 roku plastiku w tych zbiornikach ma być więcej niż ryb. W okolicach Wielkiej Pacyficznej Plamy Śmieci organizmy morskie, które nie umieją go odróżnić od pokarmu jedzą więcej plastiku niż swojego naturalnego pożywienia. Kontakt  z plastikiem znacznie zwiększa się również ryzyko chorób raf koralowych. 

W sumie na świecie wyprodukowano już ponad 8,3 miliardów ton różnego rodzaju plastików, z czego aż 6,3 miliarda ton to obecnie plastikowe odpady. Jedynie 9% plastikowych śmieci trafia do recyklingu, a 12% kończy życie w spalarniach. Przeważająca większość trafia na składowiska, albo wprost do środowiska naturalnego.

Źródło:https://i2.wp.com/www.green-projects.pl/wp-content/uploads/2018/04/zanieczyszczenie-plastikiem-globalna-produkcja-wykres.png 

A jak sytuacja wygląda nad polskim morzem? Nad Bałtykiem leży dziewięć państw, wpływa do niego ponad 20 większych rzek. Trafiają do niego ścieki komunalne, zanieczyszczenia przemysłowe, nawozy chemiczne, pestycydy i herbicydy, detergenty, skażenia wynikłe z zaśmiecenia z powierzchni 1.700.000 km2, zamieszkałej przez około 80 milionów osób. Aby wszystkie te zanieczyszczenia z niego wypłynęły potrzeba okresu życia kolejnego pokolenia. Jednak nie przywróci to pierwotnego stanu – już około 10% powierzchni dna to pustynie morskie (obszary bez życia), a w ciągu 25-30 lat może dojść do całkowitego zniszczenia życia w tym morzu. Dlatego tak ważne jest przeciwdziałanie dalszej eksploatacji tych wód.

Zanieczyszczenie oceanów to wynik ekspansywnej i nierozważnej gospodarki zasobami. Co roku masa produkowanego plastiku się zwiększa, jednocześnie coraz częściej rozmawiamy o tym problemie i jego konsekwencjach. Aby osiągnąć neutralność musimy zgodnie z 14. celem – 14.1  Do 2025 roku zapobiegać i znacznie zmniejszyć poziom wszelkich rodzajów zanieczyszczeń morza, w szczególności powstałych w wyniku działalności na lądzie, w tym śmieci i odpadków żywnościowych zrzucanych do morza.

Ochrona

Opisana wyżej konieczność ochrony wód przed zanieczyszczeniem nie jest jednak jedynym zagrożeniem dla bioróżnorodności w tych zbiornikach. 34,2% łowisk jest przełowionych – ostatni raport opisujący stan światowych zasobów rybnych The State of World Fisheries and Aquaculture 2020 Organizacji ds. Wyżywienia i Rolnictwa Narodów Zjednoczonych (Food and Agriculture Organization of the United Nations, FAO) wskazuje, że taki odsetek ryb, poławiany jest w sposób niezrównoważony. Z kolei według danych WWF WWF’s Living Blue Planet Report 2015, pomiędzy 1970 a 2012 rokiem wielkość morskich populacji zmalała o połowę (49%). Ta pogarszająca się kondycja oceanów i mórz wynika z nadmiernej eksploatacji łowisk, czy nielegalnych i destrukcyjnych połowów. Ma to ogromny wpływ nie tylko na ekosystemy morskie, ale także na życie ludzi od nich uzależnionych. 

14.2  Do 2020 zarządzać i chronić morskie i przybrzeżne ekosystemy w sposób zrównoważony, tak by uniknąć znacznych, niekorzystnych skutków, w tym poprzez wzmocnienie ich odporności i działania na rzecz odtworzenia ich zasobów oraz zapewnić dobry stan i produktywność oceanów.

14.4  Do 2020 roku skutecznie uregulować kwestie pozyskiwania owoców morza oraz wyeliminować nadmierne połowy ryb, nielegalne, niezarejestrowane i nieuregulowane rybołówstwo oraz destrukcyjne praktyki połowów, oraz wdrożyć poparte naukowo plany zarządzania, tak by w możliwie najkrótszym czasie odbudować populację ryb, co najmniej do poziomu umożliwiającego maksymalny, odnawialny poziom zrównoważonych połowów, zgodnie charakterystyką poszczególnych gatunków.

Aby mówić o zrównoważonej przyszłości, musimy zadbać o zrównoważoną gospodarkę oceanów i mórz. Bez tego życie na Ziemi nie będzie w stanie prawidłowo funkcjonować w kolejnych dekadach.

Odpowiedź biznesu

– Rola biznesu w doprowadzeniu do skutecznej ochrony oceanów i mórz oraz w zapewnieniu zrównoważonego wykorzystania zasobów morskich jest, oczywiście, bardzo duża. Przykładowo, jeżeli chodzi o zdefiniowaną w SDG 14 konieczność zakończenia przełowienia oraz wyeliminowanie nielegalnych połowów do 2020 r. w celu odtworzenia populacji stad ryb do zrównoważonych poziomów, kluczowe znaczenie ma oferta dostępnych produktów rybnych w sieciach handlowych. Jeżeli detaliści oferować będą w swoich sklepach tylko ryby i owoce morza pochodzące ze zrównoważonych połowów i stabilnych populacji ryb, to ułatwi to świadomym konsumentom odpowiedzialne zakupy. Biznes może pełnić więc rolę stymulującą do zmiany postaw społeczeństwa – mówiła Justyna Zajchowska z Fundacji WWF Polska. Czytaj cały wywiad >>

Możliwości działania jest wiele, nie tylko detaliści, mogą wspierać sprawę. Jeronimo Martins we współpracy z dostawcami i producentami opakowań, wypuścił do sprzedaży w czerwcu 2019 roku, przy okazji Międzynarodowego Dnia Oceanu, płyn do mycia naczyń Kraft Eco-Friendly, w butelce zawierającej w swoim składzie 11% plastiku pochodzącego z oczyszczenia rzeki Dunaj, a pozostałe 89%  plastiku z recyklingu. Plastikowe śmieci, znalezione w rzece i nad jej brzegami były zbierane przez lokalnych wolontariuszy i rybaków, a następnie czyszczone i sortowane przez Organizację WFO Waste Free Ocean, by zmieszane z pozostałym plastikiem pozyskanym z recyklingu tworzyły butelki koncentratu do mycia naczyń Kraft Eco-Friendly. Odzyskane zostały prawie 3 tony (2 962,8 kg) plastiku – około 120 tysięcy butelek.

Sieć Carrefour z kolei promuje sprzedaż ryb certyfikowanych i od lokalnych dostawców oraz wspiera polskich hodowców i rybaków we wdrażaniu praktyk ograniczających wpływ ich działalności na środowisko naturalne. Sieć ustawicznie zwiększa w swojej ofercie wolumen ryb pochodzących ze zrównoważonych połowów morskich i słodkowodnych oraz hodowli prowadzonych w sposób odpowiedzialny. Firma wzmacnia współpracę z kluczowymi organizacjami działającymi na rzecz ochrony ekosystemów wodnych. W 2016 Carrefour został partnerem kampanii dotyczącej identyfikowalności produktów rybnych „Z morza na talerz!”, organizowanej przez Marine Stewardship Council (MSC Polska). Jako partner akcji Carrefour zachęca swoich klientów do wyboru produktów pochodzących z odpowiedzialnie zarządzanych łowisk. Firma wzięła też udział w Kongresie Rybnym organizowanym w Gdyni.

Więcej informacji o wydarzeniu:

Strona internetowa:  http://odpowiedzialnybiznes.pl/targicsr

Lista wystawców: http://odpowiedzialnybiznes.pl/targicsr/wystawcy/

Część konferencyjna: http://odpowiedzialnybiznes.pl/targicsr/konferencja/

Kampania #5latSDGs: http://odpowiedzialnybiznes.pl/targicsr/5latsdgs/

Informacje o 8. Targach CSR na Facebooku: https://www.facebook.com/events/1275927272614450/

Hashtag wydarzenia: #TargiCSR

Newsletter Targów CSR: http://odpowiedzialnybiznes.pl/targicsr/newsletter-targow-csr/

Pobierz program: https://bit.ly/ProgramTargiCSR

Organizacje i media wspierające wydarzenie:

Organizator: Forum Odpowiedzialnego Biznesu

Partner główny: Jeronimo Martins Polska

Partnerzy: ERGO Hestia, Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji – Narodowa Agencja Europejskiego Korpusu Solidarności, Siemens

Patronat honorowy: CSR Europe, Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Prezydent m.st. Warszawy, Szkoła Główna Handlowa, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie

Partner medialny: Rzeczpospolita

Patroni instytucjonalni: Business Centre Club, Centrum UNEP/GRID-Warszawa, Federacja Konsumentów, Francusko-Polska Izba Gospodarcza, Krajowa Izba Gospodarcza, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Przedsiębiorstwo Fair Play, Skandynawsko-Polska Izba Gospodarcza

Patroni medialni: Polityka, Clear Channel Poland, Instytut Monitorowania Mediów (IMM), My Company Polska, Odpowiedzialny biznes – Kompendium CSR, CR Navigator, Teraz Środowisko, kampaniespoleczne.pl, ngo.pl, PulsHR.pl, PRoto.pl