Biznes wobec pandemii koronawirusa. Jak działania firm oceniają pracownicy? Nowe badanie Forum Odpowiedzialnego Biznesu

9 kwietnia 2020

Forum Odpowiedzialnego Biznesu w najnowszym badaniu, zrealizowanym przez ARC Rynek i Opinia, sprawdziło, jakie działania w obliczu pandemii koronawirusa podjęli pracodawcy oraz jak realizowane inicjatywy oceniają pracownicy. Jak się okazuje, prawie 80% firm wprowadziło bowiem różnego rodzaju rozwiązania dotyczące zatrudnionych lub klientów. Siedmiu na dziesięciu pracowników ocenia pozytywnie działania swojego pracodawcy.

Jak wskazują ankietowani pracownicy i pracownice, niemal ośmiu na dziesięciu pracodawców wprowadziło rozwiązania, które mają na celu zminimalizowanie ryzyka zakażenia wirusem COVID-19 wśród personelu oraz klientów. Zakres realizowanych przez firmy działań jest bardzo szeroki. Począwszy od informowania o zagrożeniu (57%) i odpowiedniego przygotowania miejsc pracy (54%) przez ograniczanie bezpośrednich kontaktów (45%) oraz wprowadzenie pracy zdalnej (40%). Zaskakuje, że aż 26% firm zaoferowało swoim pracownikom także pomoc w opiece nad dziećmi w czasie, gdy rodzice muszą pracować. Niektóre przedsiębiorstwa zapewniają również wsparcie psychologiczne dla osób potrzebujących (6%), a nawet pomoc w zakupach (concierge).

Działania te częściej dostrzegali pracownicy największych firm, zatrudniających powyżej 500 osób. Różnicę w porównaniu z mniejszymi przedsiębiorstwami widać szczególnie w takich działaniach jak zapewnienie dodatkowego sprzętu ochronnego i formalizacja zasad ograniczających liczbę osób na spotkaniach.

Nie można jednak stwierdzić, że z kryzysem najlepiej radzą sobie największe firmy. Tylko połowa ich pracowników uważa bowiem, że rozwiązania wprowadzone przez pracodawcę wobec pracowników były wystarczające. Z kolei największy odsetek osób, które oceniły, że pracodawca podjął wystarczające działania wobec swoich pracowników, był w mikroprzedsiębiorstwach – tak oceniło niemal trzy czwarte badanych. 45% ankietowanych postrzega dobrze i bardzo dobrze działania swoich pracodawców, a w sumie 70% ankietowanych ocenia je pozytywnie.

Równocześnie, 8% procent ankietowanych już zetknęło się z sytuacją redukcji zatrudnienia. Sytuacja jest bardzo dynamiczna i niepewna w kontekście zatrudnienia, stąd trudno ocenić, jak dokładnie wyglądają te dane na dziś (badanie zrealizowano w dn. 25.03 – 30.03 br.). Niemniej, w obecnej sytuacji za pozytywny można uznać fakt, że część pracodawców wysyła pracowników na urlopy – 21% na płatne urlopy wypoczynkowe, a 12% na urlopy bezpłatne. To oznacza bowiem, że firmy na razie starają się unikać drastycznych rozwiązań takich jak znacząca redukcja zatrudnienia.

6 na 10 pracowników uważa, że ich firma prowadzi wystarczające działania wspierające otoczenie

Prowadzenie przez firmę działań na rzecz otoczenia zewnętrznego najlepiej oceniane jest przez pracowników mikrofirm: 7 na 10 z nich uważa realizowane przez pracodawcę inicjatywy za wystarczające. Natomiast w przypadku firm większych odsetek wskazań jest dużo niższy – odpowiednio 58% w przypadku przedsiębiorstw zatrudniających ponad 500 osób oraz 52% w firmach liczących od 250 do 499 pracowników. Średnio 63% ankietowanych stwierdziło, że zakres wsparcia ich pracodawcy na rzecz otoczenia jest wystarczający. Istotnym wyzwaniem dla firm, zarówno dużych, jak i sektora MŚP, pozostaje komunikacja wewnętrzna dotycząca podejmowanych inicjatyw. Co drugi badany i badana nie wie, czy ich pracodawca realizuje dodatkowe działania, które mają na celu wsparcie otoczenia w walce z pandemią koronawirusa.

– Pandemia koronawirusa stała się prawdziwym testem szybkości działania, odwagi i odpowiedzialności, na poziomie indywidualnym, naszego najbliższego otoczenia, ale też testem tego, jak funkcjonujemy jako społeczeństwo, sprawdzianem dla różnego rodzaju instytucji, organizacji i oczywiście biznesu. Pandemia i jej konsekwencje gospodarcze obnażyły również wszystkie bolączki rynku pracy. Wyniki naszego badania pokazują, jak potrzebne są rozwiązania wzmacniające stabilność zatrudnienia oraz rzetelna komunikacja, zarówno zewnętrzna, jak i wewnętrzna. Bardzo potrzebne już dziś jest poszukiwanie rozwiązań, które pozwolą oddalić w czasie czy zminimalizować negatywne konsekwencje pandemii na rynku, których wszyscy się obawiamy np. w postaci zwolnień – mówi Marzena Strzelczak, dyrektorka generalna Forum Odpowiedzialnego Biznesu. – Firmy stoją więc teraz przed poważnym zadaniem, jak zapewnić ciągłość działania, przetrwać kryzys, ale i jak skutecznie przygotować się na funkcjonowanie po pandemii. Czy i w jakim stopniu będą się sprawdzać ich strategie biznesowe, w tym te dotyczące zaangażowania społecznego, czy  będą adekwatne w zmienionej rzeczywistości? Patrząc na dzisiejsze wspaniałe szerokie zaangażowanie zarówno na poziomie indywidualnym, jak i aktywność biznesu, trzeba jednak pamiętać, że działania filantropijne, choć bardzo potrzebne i ważne, są tylko elementem systemowego podejścia do CSR. Ten sprawdzian, także z odpowiedzialności społecznej dopiero się zaczął  – dodaje Marzena Strzelczak.

Zatrudnieni na umowie o pracę doceniają pracodawcę

Badani zatrudnieni na podstawie umów o pracę częściej dostrzegali pozytywne działania swoich pracodawców. Osoby zatrudnione na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło rzadziej wskazywały pozytywne działania w swoim otoczeniu. Częściej dostrzegali zaś te negatywne, takie jak wysyłanie na przymusowe urlopy (co musiało dotyczyć osób zatrudnionych na umowie o pracę). Takie zróżnicowanie odpowiedzi osób działających w tym samym otoczeniu może wskazywać na gorsze warunki pracy osób zatrudnianych na podstawie umów cywilnoprawnych.

Co drugi pracownik nie może uniknąć bezpośredniego kontaktu z wieloma osobami

Połowa badanych pracowników oceniła, że ich stanowisko związane jest z koniecznością bezpośredniego kontaktu z wieloma osobami, którego nie można nawet czasowo wyeliminować (np. służba medyczna, sprzedawca, pracownik sklepu spożywczego, kierowca, listonosz, kurier). 80% z nich otrzymało dodatkowe zabezpieczenia, a dwóch na  trzech ankietowanych oceniło, że zapewniło im to bezpieczeństwo.

***

Informacja o badaniu:

Badanie “Koronawirus – opinie Polaków i ocena działań” na zlecenie Forum Odpowiedzialnego Biznesu przeprowadziło ARC Rynek i Opinia. Badanie zostało zrealizowane w dn. 25.03.2020 r – 30.03.2020 r.  metodą CAWI na losowej kwocie próbie Polaków w wieku od 18 do 65 lat, reprezentatywnej pod względem płci, wieku, wykształcenia, wielkości miejsca zamieszkania oraz regionu (N = 1019).

Badani odpowiadali m.in. na pytania:

  • Czy Twój pracodawca podjął jakieś szczególne działania w związku z pandemią koronowirusa?
  • Jakie podjął działania? (lista do wyboru)
  • Jak oceniasz działania Twojego pracodawcy w związku z epidemią koronowirusa? Oceń na skali 1-10, gdzie 1 oznacza bardzo źle, a 10 bardzo dobrze.
  • Czy działania podjęte przez firmę wobec pracowników uważasz za wystarczające w tej sytuacji?
  • Czy Twój pracodawca podjął jakieś dodatkowe działania w związku z pandemią dotyczące wsparcia otoczenia?
  • Czy działania podjęte przez firmę wobec jej otoczenia uważasz za wystarczające w tej sytuacji?